Sociale veiligheid: duidelijke systemen én een cultuur waarin mensen zich uitspreken.

De woorden sociale veiligheid en psychologische veiligheid worden vaak door elkaar gebruikt. Sociale veiligheid gaat over de systemen, regels en structuren die bedoeld zijn om grensoverschrijdend gedrag te voorkomen. Denk aan een gedragscode, vertrouwenspersonen, klachtenregelingen, meldprocedures en goed beleid. Psychologische veiligheid gaat over de ervaren veiligheid: of medewerkers zich durven uitspreken, zichzelf kunnen zijn, fouten durven toegeven en hun hele mens mee kunnen nemen naar het werk.

Een gebrek aan sociale veiligheid kun je herkennen aan:

  • medewerkers die niet goed weten waar ze terecht kunnen met meldingen.
  • een gedragscode die geen enkele medewerker kent, laat staan voorleeft.
  • onduidelijke, onlogische of onvindbare klachtenprocedures.
  • personeel dat zich niet durft uit te spreken, want 'het heeft toch geen zin'.
  • de uitspraak: 'HR is er alleen voor de organisatie of leidinggevenden, niet voor ons'.
  • verwarring tussen meldingen, klachten en waarschuwingen.

Even sparren over sociale veiligheid?

De oplossing: heldere systemen én een cultuur waarin spanning bespreekbaar is.

Hoe versterk je sociale veiligheid? Door systemen te implementeren die ervoor zorgen dat duidelijk is welk gedrag van medewerkers wordt verwacht, welk gedrag niet, waar medewerkers terecht kunnen als ze er zelf niet uitkomen en hoe dit proces werkt. Dat klinkt simpel, maar beleid wordt vaak complex en gaat zichzelf tegenspreken omdat er door de jaren door meerdere afdelingen aan wordt gewerkt. Zeker bij een organisatie die snelle groei heeft doorgemaakt, kan het goed zijn om al het beleid rondom sociale veiligheid te toetsen.

Bekijk bijvoorbeeld of er tegenstellingen bestaan, vraag medewerkers waar zij denken de regelingen te kunnen vinden en vraag feedback aan medewerkers die gebruik hebben gemaakt van een vertrouwenspersoon of klachtenprocedure. Het is ook belangrijk boven water te krijgen wat men weerhoudt om van de systemen gebruik te maken. Denk hiervoor bijvoorbeeld aan een anonieme vragenlijst.

Echter is sociale veiligheid zonder psychologische veiligheid niets waard. Daarom is het belangrijk tegelijkertijd in te zetten op training, reflectie en gesprekken voeren. Een fijne en effectieve werkcultuur is immers het doel, niet beleid.

Sociale veiligheid met Evita Lammes

Training sociale veiligheid voor leiders

In deze training leren leidinggevenden hoe ze sociale veiligheid bij hun team of afdeling kunnen borgen. Deelnemers leren:

  • wat er volgens de Arbowet van hen verwacht wordt
  • welke systemen zij kunnen invoeren om gewenst en ongewenst gedrag doorlopend bespreekbaar te maken
  • hoe zij om kunnen gaan met medewerkers die onveiligheid ervaren, ook wanneer dit niet door grensoverschrijdend gedrag komt

Investering:
1.500 gebaseerd op een dagdeel

Training 'Waar ligt de grens?'

In deze training neemt Evita een team, afdeling of volledige organisatie mee om te ontdekken waar de grenzen liggen. Ja, er is een gedragscode, maar hoe zit het in de praktijk? We spreken uit wat normaal onbenoemd blijft. Met ruimte voor humor! Medewerkers:

  • leren wat 'grensoverschrijdend' volgens de wet betekent
  • ontdekken het 6G-model om het gesprek voorbij 'ik voel me onveilig' te voeren
  • oefenen met gedrag in casussen en opdrachten

Investering:
1.500 op basis van een workshop van een dagdeel

Consultancy sociale veiligheid

De consultancy start met het aanleveren van alle beleid rondom sociale veiligheid wat binnen jullie organisatie beschikbaar is. Evita neemt dit door en bespreekt opvallendheden, mogelijke quick wins en de belangrijkste valkuilen met stakeholders.

Mocht het nodig zijn, faciliteert ze sessies waarin tot heldere keuzes wordt gekomen rondom de systemen voor sociale veiligheid. Denk aan: wanneer noemen we iets een melding en bij wie kan dit gedaan worden? Hoe communiceren we al deze systemen met de medewerkers?

Investering:
Op aanvraag

Wat anderen zeggen over Evita

"Voor een studentenevenement rondom welzijn heb ik Evita gevraagd twee workshops en lezingen over sociale veiligheid te verzorgen. Het contact verliep vanaf het begin erg prettig: Evita dacht actief mee en stond open voor overleg over de inhoud. Daarnaast nam zij zelf het initiatief om met verschillende collega’s contact op te nemen, zodat de workshops en lezingen goed zouden aansluiten bij de doelgroep.

De samenwerking heb ik als prettig en professioneel ervaren. Evita werkt zorgvuldig, denkt mee en heeft veel kennis en expertise op het gebied van sociale veiligheid. Dit kwam duidelijk naar voren tijdens de workshop en lezing. Studenten reageerden positief en gaven aan dat zij zich gezien voelden; de sfeer was laagdrempelig en zij hadden het gevoel dat Evita goed aanvoelde wat de groep nodig had.

Ik kan Evita dan ook van harte aanbevelen aan iedereen die op zoek is naar een deskundige, betrokken en professionele trainer op het gebied van sociale veiligheid.”

Maureen Skiller, Projectleider Studentenwelzijn
Universiteit Utrecht

 

 

Resultaten van cultuurverandering

Het fijne van sociale veiligheid, is dat het implementeren van systemen lekker meetbaar is. De resultaten op het gebied van sociale veiligheid zie je dus aan:

      • transparant en duidelijk beleid rondom meldingen en klachten.
      • meer vertrouwen in het systeem en de organisatie.
      • medewerkers die weten wat gewenst en ongewenst gedrag is.
      • leidinggevenden die beter voorbereid zijn op (mogelijke) meldingen.

Als jullie ook inzetten op psychologische veiligheid, zul je zien dat medewerkers niet alleen weten wat er van hen verwacht wordt en waar ze terecht kunnen, maar ook hiernaar gaan handelen. Ze durven elkaar aan te spreken, weten hoe ze zonder te escaleren een conflict kunnen navigeren en lossen onderling zelf veel problemen op.

Over Evita Lammes

 

Evita Lammes is de deskundige op het gebied van sociale veiligheid. Haar training, keynotes en advies worden ingezet door onder andere TNO, ministerie OCW en Politie Nederland. Evita bracht het boek Waar ligt de grens? uit in najaar 2025. Evita krijgt elke groep mensen in een verbindend gesprek over hun verschillen in grenzen. Ze is praktiserend vertrouwenspersoon en verschijnt regelmatig in de media over thema’s als sociale veiligheid, PSA (psychologisch en seksueel grensoverschrijdend gedrag) en integriteit. Ze werkt scherp én menselijk.

Ze is zelf als milennial zowel vloeiend in het intersectioneel denken van Gen-Z als de pragmatische praat van Gen-X en ouder.